þÿwty ximËd ‘AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo’ Dbzjwed

xhIxgxW, xdDBtKê ÌaËK

“gwŠwlyk Mwd gwŠwly AwxR ekiwdËëb MwxpËQ
gwŠlwk owËa bÖxdtwk xptw
f×xUËQ pwxoËQ dwxPËQ|”

“AwiwËbk ipwd hwnw AwëbwlËdk Ìj Mhyk Zwuejê Zwk AdÖkYd AwR Awikw owkw xgËmð ÌbLËZ ewB ‘AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo’ DbzjweËdk icø xbËt| Aik GK×Ëm ÌKgl AwiwËbk xdRÈ hwnw, owxpZø I HxZËpøk AMÞjw¢wËK AdÖeÞwxYZ KkËQ dw; gkv Zw eÚxagyk Adøwdø RwxZ-ËMwÅyk hwnw I ovÆÚxZËK lwld I ovkqËY Duowp ÌjwMwËâQ| ipwd hwnw xbgo AwR eÚxagyk og hwnwhwny iwdÖËnk owËa ÌjwMoÔ¢ þÿwed KËkËQ, xgmðgwoyËK KËkËQ HKø I oóeÞyxZk g¬Ëd Awg¦|” ‘ipwd mpyb xbgo Ggv AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo’ DelËq GhwËgB eÚxagyk oKl hwnwhwny iwdÖnËK ÂËhâQw Rwdwd MYeÞRwZìèy gwvlwËbËmk kwÄÝexZ Ìiw: xRlöÖk kpiwd|

 xbgoxU Dbjwed DelËq AwR gwvlwËbm þÿwty ximËdk dÔZd hgËd GK AdÖÅwËd Z^wk gwYyxU eËr Ìmwdwd þÿwty eÞxZxdxc W. G. ÌK. Aw²Öl ÌiwËid| MYeÞRwZìèy gwvlwËbm okKwËkk eÞcwdiìèy ÌmL pwxodwk gwYy DexþÿZ bmêKËbk eËr Ìmwdwd Deþÿwty eÞxZxdxc mwxgµk Awpzib ÌP#cÖky| eÞcwdiìèy ÌmL pwxodw Z^wk gwYyËZ gËld,“ipwd GK×Ëm ÌfgÝÖtwxkk ÌoB k£ßoíwZ ËM#kËgk oÖk gwvlwËbËmk oyiwdw QwxrËt AwR xgËmðk 189xU ÌbËmk iwdÖËnk eÞwËY AdÖkxYZ pt| xgËmðk oKl dwMxkËKk oZø I døwËtk AxcKwk eÞxZÅwk ÌeÞkYwk Duo AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo| 1999 owËlk 17B dËh¹k ZuKwlyd AwItwiy lyM okKwËkk DËbøwËM eÞgwoyËbk opwtZwt BDËdËÆw GB xbdËK AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo xpËoËg ÈyKÚxZ xbËt AwkI DâPZk ijêwbwt Axhxo£ß KËkËQ| xgËmðk 25 ÌKwxU iwdÖËnk iÖËLk hwnw gwvlwËK RwxZovËNk AdøZi okKwxk hwnw xpËoËg ÈyKÚxZbwËdk Rdø Awxi BËZwiËcø RwxZovN owcwkY exknËb bwgy D¤wed KËkxQ|”
ekkwÄÝiìèy W. byeÖ ixd’k gwxY ewV KËk Ìmwdwd þÿwty ximËdk BKdxiK xixdýUwk Ìiw: dxRgÖk kpiwd| gwvlwËK RwxZovËNk bw®xkK hwnwk ijêwbwt AcyxÅZ KkËZ eÞgwoy oKl gwOwlyk opËjwxMZw Kwidw KËk ekkwÄÝiìèy W. byeÖ ixd Z^wk gwYy eÞbwd KËkd| xZxd oKlËK È È Agþÿwd ÌaËK gwvlwËbËmk DdítËd Agbwd kwLwk Awpgwd Rwdwd|

RwxZovËN gwvlwËbm þÿwty ximd AwËtwxRZ ‘mpyb xbgo I AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo’ DelËq AwËtwxRZ AdÖÅwËd RwxZovËN KiêkZ xgxhdí ËbËmk KÓUdyxZK Ggv eÞgwoy gwOwlyËbk ÈwMZ KkËZ xMËt þÿwty eÞxZxdxc W. ÌiwËid gËld, “AwR gwvlw hwnw eÚxagyk PZ×aê gÚp£i RdËMwÅyk hwnw| Gk ÌmKr ÌeÞwxaZ AwËQ 1952 owËlk 21Ìm ÌfgÝÖtwxk hwnw mpyËbk AwZôZøwËM| cËiêk xhx£ËZ MxVZ Ìbm ZuKwlyd ewxKþæwËdk dyxZ xdcêwkKkw G hwnwËK ijêwbw xbËZ Pwdxd| KwkY gwvlw hwnwk iÔl kÕe ovÆÚZ odwZd xpëbÖ cËiêk MÞìÿ kwiwtd I ipwhwkËZk hwnw| ovLøwlxNÅ RdËMwÅyk hwnw DbÖêËK kwÄÝhwnw xpËoËg eÞxZÅwk eÞËPÄwk exkËeÞxqËZ eÞxZgwËbk cwkwgwxpKZwt eÞxZxÅZ pt gwvlwhwnwxhx£K kwÄÝ gwvlwËbm|”

hwnwk Iek AwËlwPdw I xgxhdí hwnwhwny xmùeyËbk AvmMÞpËY iËdwš owvÆÚxZK AdÖÅwËdk G AwËtwRdxU ÂkØ pt xdDBtËKê AgxþÿZ ewkfxiêv AwUêo GKwËWxi ‘xgew’k xmùeyËbk “Awiwk hwBËtk k裧 kwOwËdw GK×Ëm ÌfgÝÖtwxk, Awxi xK hÖxlËZ ewxk” oËóilK Mwd Gk icø xbËt|

þÿwty ximËdk AdÖÅwËdk ÂkØËZ AwËlwPdw eËgê AvmMÞpY KËkd RwxZovËNk Zaø KiêKZêw pwowd ÌfkËb#o Ggv kwRmwpy xgmðxgbøwlËtk eÞw£ßd AcøweK Awly AwËdwtwk| Rdwg pwowd ÌfkËb#o hwnwk gøwewËk AËdËKk DbwoydZwk Kaw DËlöL KËk gËld “ hwnw xdËt Awikw jZ D¥y® pB, AwËgMZwxrZ pB, hwnw ovkqËY Awikw ZZUw oËPÄ dB|” AcøweK Awly AwËdwtwk Zwk g£ßËgø GK×Ëmk GK×m pËt IVwk eUhÔxiKw xgËmönY KËkd|

“eweÖtw xdD xMxdËZ 60 lq ÌlwËKk gwo pËlI ÌoLwËd 820xU hwnw AwËQ; G†xlk ÌKwdxUB Aw—xlK dt, og†xlB Ètv oóeÔYê hwnw|” RwxZovËN eweÖtw xdD xMxdk þÿwty eÞxZxdxc kgwUê xR AwBxo  DexþÿZ oKlËK xgxþiZ KËkd G Zaø xbËt| xZxd gËld, Z^wËbk ciêMÞìÿ gwBËgl G ejêìæ 120xU hwnwt (eweÖtw xdD xMxd’k) AdÔxbZ pËtËQ| mÝylvKwk þÿwty eÞxZxdxc ewxlaw xU xg ÌKwdk gwvlw hwnwk owËa mÝylvKwk hwnwk xiËlk DËlöL KËk gËld, “hwnwk icø xbËt Awikw ovÆÚxZk xgKwm NUwB|” hwkZyt Deþÿwty eÞxZxdxc iwdxRk xov eÖxk  “gŠËbm AwR jw xPìæw KËk, Bx«tw Zw Kwl xPìæw KËk,” gËl DexþÿZ ÌmÝwZw bmêËKk pÕbt Rt KËk Ëdd| GQwrw BDËdËÆw eÞxZxdxc gxko føwlwUwk  I gwvlwhwnwk eÞxZ mݦw RwxdËt Zwk g£ßgø eÞbwd KËkd|

owvÆÚxZK AwËtwRËd eÞgwoy gwOwly xmùeykw QwrwI xgxhdí ÌbËmk xgxhdí hwnwk xmùeygÚëb Avm Ìdd| Gk iËcø Ìdewly hwnwt xdli KwKê  Ggv ixd gwvËWl Gk KxgZw AwgÚx£, Rd hwËtwlwËMwk xfxlxeËdw hwnwt oŠyZ exkËgmdw Ggv mÝylvKwk xmùeyËbk dÚZø exkËgmdw xQl DËlöLËjwMø|

“xhZËk GnYw, gwxpËk ÌeÞkYw Ìowdwk gwvlw, / Awiwk Ìbm / oÖëbky GB bÖxdtwk xd^LÖZ Ìbm / gwvlwËbm”

mÝyxPdôËtk ÌlLw gwvlw GB MwËdk icø xbËt mÝyxPdôt ÌKËëbÝk xmùeygÚËëbk xgËmn exkËgmdw ÂkØ pt| Gkek Zwkw AwËkw xKQ× gwvlw Mwd ÌMËt bmêKËbk iÖˆ KËkd| xgËmnZ BvËkxRhwny xmùeykw jLd Rwdwd Ìj, MZ x¢m gQk cËk Zwkw eÞxZxbd gwvlwt Mwd KkËQd Zw xd:oËëbËp oKËlk eÞwY Q×^Ët jwt|

ËKËëbÝk bm Rd xmùeyk K˪ Gkek cµxdZ pt /“gŠ Rddy ÌiwËbk Rddy /Aiyt Rddy gŠ /ekiwk Z×xi Èed iwcÖky oÖkhy eöwgd AŠ /ÌiwËbk ogwËk bwIËMw Rddy exg¢ xmLw Ìllypwd /xgmð hÔgËd bwxdËZ PwBËMw ÌZwiwk byx® Af×kwd|”  xKvgw / “gwŠwlyk Mwd I gwŠwly AwxR ekiwdËëb MwxpËQ / gwŠwlwk owËa bÖxdtwk xptw / f×xUËQ pwxoËQ dwxPËQ”|

xgew’k xmùeyËbk exkËgmdwt dÚZø I Ìiw. owkItwk ÌpwËoËdk K˪ Kxg AwgÖ Rwfk IgwtbÖlöwpk AwgÚx£ QwrwI þÿwdyt eÞgwoy xmùeyËbk exkËgmdwt GKxU xgËmn dwxUKw ‘xggwp’ AxhdyZ pt| hwnw AwËëbwlËd mpyb kxfK Gk RygËdk Iek xhx£ KËk xgËmn GB dwxUKwxU kPdw I exkPwldw KËkd þÿwty ximËdk xixdýUwk (KwlPwkwl) AcøweK iiZwRD¥yd Awpib| GËZ xgËmn bÖxU PxkË¢ kÕebwd KËkd P—l Ggv Ìoiìæy ItwËpb|

AcøweK iiZwRD¥yd Awpib Gk cdøgwb šweËdk icø xbËt Ìmn pt RwxZovËNk þÿwty ximËdk ‘mpyb xbgo Ggv AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo’ Dbjwed AdÖÅwËdk|

DËlöLø, GB eÞaigwËkk iZ þÿwty ximd GKB oËŠ xgxhdí ÌbËmk KÓUdyxZK Ggv eÞgwoy gwvlwËbmyËbk xdËt Awr¹reÔYê ‘mpyb xbgo Ggv AwìæRêwxZK iwZÚhwnw xbgo’ AwËtwRd KkËlw|

AdÖÅwd ÌmËn Ìjd oKËlk pÕbËtB AdÖkxYZ pËlw-- “gwŠwlyk Mwd I gwŠwly AwxR ekiwdËëb MwxpËQ / gwŠlwk owËa bÖxdtwk xptw / f×xUËQ pwxoËQ dwxPËQ|”

oKwËl þÿwty eÞxZxdxc W. ÌiwËid RwxZovN þÿwty ximËd eZwKw AcêdxiZ KËk DË£wlËdk iwcøËi xbgoxUk Kwjê¢ßi ÂkØ KËkd| MZ o¬øwt bøwM pøwiwkËmwÀ eöwRwt Aþÿwty mpyb xidwËkk D˧wcd KËkd þÿwty eÞxZxdxc W. G. ÌK. Aw²Öl ÌiwËid| D˧wcdy g£ßËgø þÿwty eÞxZxdxc Mhyk mݦwk owËa hwnw mpybËbk AwZôZøwËMk Kaw þikY KËkd| Goit AdøwËdøk iËcø Kdowl ÌRdwËkl mwioÖl pK, BDËdËÆw eÞxZxdxc, xdD BtËKêk ÌitËkk eÞxZxdxcop Ìbmy-xgËbmy MYøiwdø gøx£ßgMê DexþÿZ xQËld|

eËk þÿwty ximËdk eq ÌaËK Deþÿwty eÞxZxdxc mwxgµk Awpzib ÌP#cÖky GKÖËmk eÞai eÞpËk RwxZovN obk bfZËkk owiËd bøwM pøwiwkËmwÀ eöwRwt þÿwxeZ Aþÿwty mpyb xidwËk eÖþeþægK AeêY KËkd| G oiËt gwvlwËbm ximËdk oKËlk owËa xgeÖl ovLøK eÞgwoy gwvlwËbmy DexþÿZ xQËld|