|
Qw¢
kwRdyxZk ËoKwl GKwl
W. oÖlZwd
Awpib
Qw¢
kwRdyxZk dwËi jw pËâQ, Zw xdËt AËdKxbd cËkB-xgËmn KËk xgMZ bÖB bmËKk Kwjê¢Øi
xdËt oiwËlwPdw I xgZKê PlËQ„ AËdËKB iËd KËkd Qw¢ kwRdyxZ Zwk AwËMk ËM#kg, HxZpø
I Awbmê pwxkËt ËfËlËQ„ ZËg ËoKwl Awk GKwËlk Qw¢ kwRdyxZ Z×ldw KkËZ ËMËl ËeÞqweU,
exkËgm I exkxþÿxZ AgmøB xgËgPdwt xdËZ pËg„
ËoKwËlk Qw¢
kwRdyxZ xQl eÛcwdZ: xgËkwcy kwRdyxZ ËKxëbÛK, Awk GKwËlk Qw¢ kwRdyxZ pËlw qiZwk
kwRdyxZ ËKxëbÛK„ ZwB ËoKwËlk Qw¢ ËdZwkw PwBËlI P^wbwgwxR, ËU«wkgwxR, pl bLËlk
kwRdyxZ KËk ewk ewItwk ËKwd oÖËjwMB xQldw„ gZêiwd Qw¢ ËdZwkw qiZwoyd bËlk eÞZøq
owpwjø, eÚÅËewnKZw I kwÄÛyt opËjwMyZwt oKl AeKiê KËk awËK„
ZbÖexk
ËoKwËl Qw¢ kwRdyxZËZ ËdZwkw Qw¢-Qw¢yËbk eÞZøq/eËkwq ËhwËU xdgêwxPZ pËZw gËl Qw¢-Qw¢yËbk
xdKU ZwËbk bwtg¦Zw xQl„ GKwËl AQw¢kwB ovxmöÄ kwRÑdxZK bËlk eÞcwd KZÚêK iËdwdyZ
pt (GËbkËK Qw¢ ËdZw glËZ Awxi kwxR dB) Qw¢ kwRdyxZk dwËi Qw¢-Qw¢yËbkËK xdtìèd
KkËZ, ZwB GidxK blyt Qw¢-Qw¢yËbk xdKUI ZwËbkËK Rgwgxbxp KkËZ ptdw-ZwËbk bwtg¦Zw
blyt eÞcwÌdk xdKU„ G oÖËjwËM gwgw-PwPw-ËRVwkw gËd jwd Qw¢ ËdZw, Ëjixd KËk
bwbw-dwdwkw pd jÖg ËdZw„
Qw¢ RygËdk
AxhšZw ËaËK glËZ ewxk, ËoKwËlk Qw¢ ËdZwkwI xmqwŠËdk exkËgm I Qw¢-Qw¢yËbk
oÖËjwM-oÖxgcw gÚx¦k lËqø ËZid ËRwkwl hÓxiKw MÞpd KËkxd, Awk GLd Ëo eÞmí Agwìæk„
Ggwk Awow
jwK kwÄÛÛhwnw AwËëbwlËd Qw¢ ËdZwËbk hÓxiKwt„ 20 ËfgÛÖÖtwky 1952 owËl kwËZ
kwÄÛhwnw ovMÞwi exknËbk ohwt ovLøwMxkÅ oboøB xKìæÖ 144 cwkw hËŠk xgËkwxcZw KËk„
ekxbd XwKw xgmðxgbøwlËtk AwiZlwt owcwkd Qw¢-Qw¢ykwB 144 cwkw hËŠk xo¦wìæ MÞpd I
gwþægwtd KËk„ GidxK Qw¢ËdZw Rdwg Axl Awpwb Ëmn iÓÉËZêI 144 cwkw hŠ dw KkËZ oËPÄ
xQËld„ 21 ËfgÛÖÖtwky †xlËZ jwkw mpyb pd, ZwËbk iËcø GKiw¢ mpyb AwgÖl gkKZ xQËld
XwKw xgmðxgbøwlËtk kwÄÛxgšwËdk Qw¢„ mpyb kxfK QwewLwdw gøgowk oËŠ RxrZ xQËld„
mpyb owlwi xQËld xmùe Axcb®Ëkk KiêPwky„ mpyb Rwgµwk xQËld MÞwi eÞxZkqw bËlk
Kiw«wk„ mpyb oxfDk xQËld pwBËKwËUêk KiêPwky„ G QwrwI mpyb AwDtwl I AšwZdwiw
xZd mpyËbk dwi ewItw jwt„
22
ËfgÛÖÖtwky owkw ËbËmk og xmqw eÞxZÅwËd Kõwm gRêd I xgËqwh xixQl Ëgk pt„ ewrw M^wËtk
eÞwBiwky ÆÖËlk Qw¢ xpowËg AwikwI ewU Lxrk iwawt “kwÄÛhwnw gwvlw PwB“ oóðxlZ
ËQwU AwKwËkk QwewËdw gøwdwk Ëg^Ëc MÞwËik kwþæwt “kwÄÛhwnw gwvlw PwB, dÖkØl
AwxiËdk Klöw (iwaw) PwB“ ËmöwMwd xbËt Adø ÆÖËlk Qw¢-Qw¢yËbk oËŠ Avm xdËtxQlwi„
AwR kwRÑdxZK þðwaê pwxoËlk Rdø AËdËKB Qw¢ËdZw xpowËg kwÄÛhwnw AwËëbwlËd ËdZÚ£
Ëbtwk bwxg KËk, jw AgmøB xdëbdyt„ GKiw¢ kwÄÛhwnw AwËëbwldB xQl ogêþæËkk Qw¢-RdZwk
þðZ:ýfÓZê AwËëbwld„
AwBDg-Btwxptw-Gkmwb xgËkwcy AwËëbwlËd Qw¢ ËdZwkwB iÖLø hÓxiKw ewld KËkËQ„ ZËg G
AwËëbwldoiÓp xQl eÞcwdZ: mpk ËKxëbÛK„ GËZ Rd oóeÚÚ£ßZw kwÄÛhwnw AwËëbwldk iZ
ogêgøwxe xQldw„
Qw¢ kwRdyxZ
xdËt xUxh PøwËld†Ëlwk UKËmwËZ ËoKwËlk Qw¢ËdZwMd AwËlwPdwt Ëo oitKwk Qw¢
kwRdyxZËK Awbmê I ËM#kËgk xQl gËlB bwxg KËkd„ AwoËl ZwËbk bwxg KZUw gwþægoóiZ„
ËlLwk eÞËtwRËd ËoKwËlk KËtKRd Qw¢ËdZwk dwi DËlöL KkËZ PwB, GRdø ZwËbk xdKU qiw
ËPËt xdxâQ„
ËoKwËl Qw¢ËdZwkw
xQl Ëicwxg„ Awk GËbk GKxU DËlöLËjwMø Avm gwi kwRdyxZk oËŠ RxrZ xQl„ Qw¢Rygd ËmËn
GËbk AËdËKB xoGoxe pËt owixkK mwoKËbk Ëogw KËkËQ Ggv gwi Awbmê ZøwM KËk RdMdËK
ËmwnËdk pwxZtwk xpowËg KwR KËkËQ„
ogêRdwg
Awoi AwgbÖk kg (xZxd 1971 owËlk 2kw wiwPê ogwcydZwk eZwKw DË£wld KËkxQËld) I
mwpRwpwd xokwR (xZxd 1971 owËlk 3kw wiwPê þðwcxdZwk BmËZpwk ew VKËkxQËld) xQËld
þðwcydZweÓgê Qw¢ kwRdyxZk DŒòl dq¢„ þðwcydZwk xKQÖ eËk ZwËbk Zwx£K †kØ Rdwg
xokwRÖl Awli LwËdk xdËbêmdw I eÞËkwPdwt Zwkw MVd KËkd ÑgšwxdK(!)oiwRZìè eÞxZÅwk
lËqø Rwob„ Gk fËl, þðwcydZw jÖ˦ AvmMÞpdKwky AËdK ZkØdËK eÞwd xbËZ pËlw kqy
gwxpdyk pwËZ„
eËk xdËRËbk
Rygd g^wPwËZ Rdwg xokwRÖl Awli Lwd I Awoi AwgbÖk kg Ëbm pËZ ewxlËt xMËt xgËbËm
gogwo KkËZ gwcø pd KËtK gQk„ ËKwawt pwxkËt ËMl ZwËbk ÑgšwxdK(!)oiwRZìè? ekgZêyËZ
ËoB kg owËpgB pËld GkmwËbk mwod byNêwxtZ Kkwk AdøZi LldwtK„ Awk mwpRwpwd xokwR
ËjwM xbËld jÖ¦wekwcyËbk AwmÛt-eÞmÛt bwdKwxk xgGdxeËZ„ AwËkK Z×LÖr gwi Qw¢ËdZw
(gZêiwËd xmqKZw Ëemwt) W. iwpgÖg DlöwpI xgGdxe-RwiwtwZ ËRwËUk ËNwk oiaêK pËt
RwZyt xgmðxgbøwlËtg De-DewPwËjêk eb lwh KËkd„ jxbI xRtwk AwiËl ZwËK ËbËLxQ xRtwk
owixkK mwoËdk KËVwk oiwËlwPK xpowËg„
oÖZkwv jwkw
ËoKwËlk Qw¢ ËdZwËbkËK Awbmêgwxb xpowËg Rwxpk KËkd, ZwËbk xgPwËkk hwk ewVËKk
pwËZB ËQËr xblwi„ Awbmê cwkd I lwld Kkwk, Klw-iÖlw eÞwx®k dwi Awbmê pËZ ewËkdw„
ËoKwËlk Qw¢ ËdZwkw GKwËlk iZ kwÄÛyt ËewjnKZw ËeËl xK KkZ, GKgwk ËhËg ËbLÖd„
gZêiwd Qw¢
kwRdyxZk ËLwl-dlËQ ewùUwËZ pËg„ Awk Zw Kkwk Rdø jw bkKwk Zw pËlw kwRÑdxZK bËlk
ËlRÖrgÚx£ pËZ Qw¢ kwRdyxZËK Ëgk KËk Awdwk gøgþÿw MÞpd Kkw Ggv Qw¢Ëbk pwËZB Qw¢
kwRdyxZËK xfxkËt Ëbtwk Axgl˺
gøgþÿw MÞpd Kkw„
ËlLK:
PUÛMÞwi xgmðxgbøwlËt exkovLøwd xghwËMk eÞw£ßd AcøweK Ggv AdøZi eÞwBËhU
xgmðxgbøwlt BýU IËtýU xgmðxgbøwlËtk eÞw£ßd AcøweK I xWd Af føwKwxùUR„
|