eÞgwËo gwOwxlk ovÆÚxZ PPêw

 f xK k B xl tw o

xdDBtËKêk GËýUwxktwt ‘GËaëo ewKê’xU GK oit xQl xMÞK-AwËixkKwdËbk ovÆÚxZ PPêwk ÌKëbÞxgëbÖ„ bÖ’bmK AwËM KLdI hwgwB ÌjZ dw, GB GËaëo ewKê GKxbd gwOwxl AxhgwoyËbk AdÖÅwdiwlwt iÖLxkZ pËt DVËg„ AaP AwR ZwB pËtËQ„ GB þñeíËK gwþ-Ëg kÕe xbËtËQ eÞgwËok GKxU AZøìæ oÖexkxPZ ovMVd ‘gwvlwËbm BëoxUxUDU Ag ewkfxiêv AwUêo’ (xgew)„ xgew jÖ£ßkwËÄÛ gwvlw ovÆÚxZ PPêwt GKxU xge­g NxUËtËQ Zw glw jwt AwR LÖg bÙsZwk oËŠ„ xgew ÌMl Q’gQk jwgu GËaëo ewËKêk iÖ£ßiËé AwMýU iwËok eÞxZ ¢ßgwk xgKwËl 4 NåUwgøwey AdÖÅwdiwlw KkËQ AZøìæ KÚxZËZòk oËŠ„ Mwd, dwP, dwUK, iÔKwxhdt, KxgZw AwgÙx£, eÖ^xaewVop xgxhdí oÔxP awKËQ Gog AdÖÅwËd„
xgew G ejêìæ Ìgm xKQÖ dgyd eÞRËìôk Axhgwoy gwOwxl xmùeyI oÙRd KËkËQ„ Ìoiìæy ItwËpb ZwËbkB GKRd„ Ìoiìæy ÌMl K’iwo AwËM XwKwt xgxhdí AdÖÅwd KËk KÚxZZò K×xrËtËQd„ Zwk ewkfkiøwëo eÞmvxoZ pËâQ ÌbËm-xgËbËm„ xgew’k Qw¢Qw¢yk ovLøw mZwxcK„ eÞgwËo GhwËgB MËr DVËQ xixd gwvlwËbm„ m£ß pËâQ gwvlw hwnw, gwOwxlk ovÆÚxZk xmKr„

xdDBtËKêk xgmðowxpZø ÌKËë© eÞgwoy KxgËbk owxpZø PPêw

xgËbËm Ìj lwL lwL gwOwxl eÞRìô ÌgËr DVËQ, ZwËbk ‘oÖëbkZi hÓxi gwvlwËbm’ËK xgmbhwËg RwdwËZ GxMËt GËoxQËld gwvlw owxpËZøk GK KÚZy eÖkØn xgxmÄ owxpxZøK, eÞwgx¬K Kxg W. ÉiwtÖd AwRwb„ xZxd xlËLxQËld GKxU PiuKwk MÞìÿ ‘iwB xgDxUf×l gwvlwËbm’„ xm xKËmwk-xKËmwkyËbk eVd DeËjwMy G MÞìÿxU eÞKwm KËkxQl xdDBtKêxhx£K eÞKwmdw-xgeYd ovþÿw ‘iÖ£ßcwkw’„ MÞìÿxU BDËkwe Ggv D£k AwËixkKwk AËdK gwvlw Æ×Ël exVZ pËâQ„ AËdK iwZw-xeZw ZwËbk oìæwdËbk pwËZ Z×Ël xbËtËQd GB MÞìÿxU„

gwvlw xmqwdxgoËbk DeËjwMy AwËkKxU gwvlw gB LÖg opR hwnwt xlËLËQd xdDBtKê eÞgwoy xUxh gøx£ßZò, eÞwgx¬K Ìglwl ÌkRw„ Zwk MÞìÿxUI eÞmvxoZ pËtËQ ewVK ipËl„ xgËmn KËk l«d Ggv xdDBtKê dMky GLd MËr DËVËQ gwOwxlk ÌmÞÅ Axhgwo hÓxi xpËoËg„
l«d eÞgwoy gwOwxlkw bwxg KkËQd, Bvløw« GLd ‘ZÚZyt gwvlw’„ GKB bwxg xdDBtKêgwoykI„ PlËQ exk¦ ovÆÚxZ PPêwk eÞxZËjwxMZw„ gwvlwËbm Ggv exúPi gwvlwk ek ‘ZÚZyt gwvlw dwiK PwkYhÓxixU ÌKwawt ÑZxk pËg Zw þeÄ KËk glwk oit ptËZw GLdI AwËoxd„ xKì' Axhgwoy gwOwxlk ovLøw ÌjhwËg gwrËQ, Zwk AgøwpZ cwkwt GK oit ‘ZÚZyt gwvlw’ xKvgw ‘PZ×aê gwvlw’k Axþ-Zò Ìj xgKxmZ pËgB Zw GLd oiËtk gøwewk iw¢„

bÖB. eÞgwËo gwvlw hwnw, gwvlw ovÆÚxZ PPêwk exaKÚZ xpËoËg AËdËKk hÓxiKw þôkYËjwMø„ GKRd AMÞËRk Kaw dw glËlB dt„ xZxd Bvløw« eÞgwoy eÞtwZ Zwow¥ÖK Awpib„ nwËUk bmËK xgÛËUËd GËo xgËlËZ gwvlw ovÆÚxZ PPêwk Ìj Sw¡w xZxd DxrËtxQËld Zw AwRI DrËQ BvløwË«k AwKwËm ÌM#kËgk oËŠ„ Zwow¥ÖK Awpib Zwk KËiêk Rdø xgÛËUËdk kwdyk Ìbtw ‘GixgB’ ÌLZwg ÌeËtxQËld„

iËd erËQ, 1992 owËl BvløwË« Ìbm xgKwm dwËik GKxU owvÆÚxZK ovMVËdk AwËtwRËd gwvlwËbm Ìilwt AvmMÞpËYk oÖËjwM Awiwk pËtxQl„ Ìo AdÖÅwËdk eÞcwd AxZxa Zwow¥ÖK Awpib Zwk þñËeík Kaw AwiwËbk gËlxQËld„ xZxd gËlxQËld, GB eÞgwoy eÞRËìôk oÖËjwMø oìæwdkwB GKxbd ZwËbk xmKr hÓxi gwvlwËbËmk ewËm xMËt b^wrwËg„ Gkw RwdËg ZwËbk iÔl cwkwk Kaw„ ZwËbk BxZpwo, HxZpø, ohøZw, ovÆÚxZk Kaw„ Zwkw Zw cwkY KkËg iËdeÞwËY„

xgÛËUËd GLd ÌgmK’xU eÞxZxdxcZòmyl owvÆÚxZK ovMVd KwR KkËQ iwV ejêwËt„ ‘xgmðowxpZø ÌKëbÛ’ Bvløw« mwLw xdtxiZ Kwjê¢ßi PwlÖ KËkËQ ÌMl e^wP gQk jwgu„ ‘PwkY’ dwËik GKxU owvÆÚxZK P¢ßI MËr Z×ËlËQd Ìgm xKQÖ iddmyl ZkØY-ZkØYy„ l«Ëdk gwvlw UwDËd gwvlwËbm Ìilw, ÑgmwLy Ìilwk AwËtwRd pËâQ eÞxZ gQk LÖg RiKwËlw AwxŠËK„ Avm xdËâQd Ìbm I eÞgwËok xmùeykw„

GKBhwËg KwdwWwk UkËëUw, ixëUÛËtËlI Ìgm xKQÖ owvÆÚxZK ovMVd eÞxZgQk dwP, Mwd, Ìoxidwk, dZ×d eÞRËìôk Rdø iÖ£ß Ìfwkwiop gøweK AwËtwRd KkËQ„ 1987 owËl ÌfWwËkmd Ag gwvlwËbmy AMêwdwBËRmd Ag daê AwËixkKw (Ìfwgwdw) dwËi GKxU QwZw ovMVd Rìô xdËtxQl D£k AwËixkKwt„ xKì' bÖ:ËLk Kaw ÌdZÚËZòk ÌKwëbËlk xmKwk pËt Ìfwgwdw GLd gÉcwxgh£ß pËt eËrËQ„ Ìj lqø xdËt Ìfwgwdwk Rìô pËtxQl, Ìo lqø ÌaËK oóeÔYêB oËk GËoËQ DËbøwMxU„ exkKùedw PlËQ ÌoËïU¹k iwËok eÞai o®wËp ÌMwUw D£k AwËixkKwk xgxhdí AŠkwRø Ggv KwdwWw RÖËr eÞxZxU AŠkwËRø ‘gwvlwËbm oËóild’ AwËtwRd Kkwk„ xgxhdí AŠkwËRøk ovMVd†Ëlw G xgnËt DËbøwM xdËâQ BxZiËcø„
xZd. jÖ£ßkwËÄÝ gwvlwËbm, gwvlw ovÆÚxZËK Z×Ël ckËZ AwéxlK ovMVd†Ëlw gøweK hÓxiKw kwLËQ„ xoËlU obk awdw GËowxoËtmd ÌMl e^wP gQk jwgu oÖxgmwl exkoËk gwvlwËbm Ìilwk AwËtwRd KkËQ xdDBtËKê„ GKB cwkwt GxMËt GËoËQ P›MÞwi oxixZ, xgtwdygwRwk owiwxRK-owvÆÚxZK oxixZ, RøwiwBKw ÌfÝ«o ÌowowBxU, gÛ‰oz gwvlwËbm ÌowowBxUop Ìgm xKQÖ ovMVd„

ItwxmvUd xWxok gwvlw Æ×Ël Qw¢Qw¢yËbk gwvlw xmqwk Kõwo

ÌgwýUËd xKmlt gwvlw Æ×l, ItwxmvUd gwvlw Æ×l, xKvgw xdDBtËKê DbyPy xmùeyËMwÅy, ZkŠ xmùeyËMwÅy, gwvlwËbm KwlPwkwl ÌoëUwk, xgmðowxpZø ÌKëbÞ Ìjog ÌeÞwMÞwi KkËQ Zw eÞgwËo ovÆÚxZ PPêwk exkeÔkK ogêwvËm„ ZwQwrw eøwxkËo ewaê eÞxZi iRÖibwk xKvgw KøwxlËfwxdêtwt KwRy imÉkØl Ébwk iËZw KÚZy iÔKwxhËdZw Aagw xmùey KwËbky xKgxktw, ex¡Z kwiKwdwB bwm, xmùey KwËgky bwm, xmùey bÖlwl Ìh#xiK eÞiÖËLk DŒòl hÓxiKw xK AþñyKwk Kkw jwËg? xKvgw eÞwiwYøxP¢ xdiêwZw xgxmÄ xPxKuoK Ww. xRtwDx¥d AwpËiËbk Kaw?

AxZoóeÛxZ xdDBtËKê xoËlU obk pwDËo AwËtwRd pl eÞgwoy xmùey ZwRÖl BiwËik GKK xP¢ eÞbmêdy ‘þôÙxZ-o£w-Ìgwc’„ Zwk KËiê eÞgwËok RygdNxdÅ xP¢B f×ËU DËVËQ eÞw™lhwËg„ ZwRÖl Biwi GËKk ÌhZËk AËdK„ xmùey, oÖkKwk, xP¢Kk, MùeKwk, MyxZKwk, MÞwxfKo xWRwBdwk„ eÞgwËo xmùey o£wk ‘AwBKd’ ÑZxk pËt ÌMwUw xgËmð gwvlw ovÆÚxZk bÖøxZ QxrËt ÌbËg G eÞZøwmw eÞgwoy oiwËRk„ exúPi gwvlwk gwOwxlËbk AwËtwRd gŠ ovÆÚxZ oËóild D£k AwËixkKwt AwËtwxRZ pËâQ e^xPm gQËkkI Ìgxm oit cËk„ G oËóilËd gwvlwËbËmk gwOwxlËbk AvmMÞpYI gwrËQ„ Ìgm K’xU dwUø ovMVd xdDBtËKêk gÛWIËt Ìmw’ËZ Axhdt Kkwk oÖËjwM ÌeËtËQ„ xdDBtKê ewgxlK lwBËgÛxk Ìgm K’Rd gwOwxl ÌlLK-ewVKËK ZwËbk ÌomËd ewV Kkwk oÖËjwM xbËtËQ ÌMl e^wP gQËk„ Gk exkok ¢ßim gwrËQ„ Axhgwod GKxU Pliwd eÞx¢ßtw„ GB eÞx¢ßtwt gwOwxlkw QxrËt erËgB xgËmðk Ìbm-ÌbmwìæËk„ xgmðwtd ZwËbk ÌWËK ÌdËg AwkI KwQwKwxQ„ Zwkw xgËbËm jwItwk oit xdR ovÆÚxZ gpd KËk xdËt jwËgd Ggv Zw Z×Ël ckËgd jÖËM jÖËM KwËl KwËl„

fxKk Bxltwo : eÞgwoy ÌlLK