KxgZwk RðlRðl dq¢ mwioÖk kwpiwd

fxKk Bxltwo 

p^øw, KxgZwk oËŠ ËMkýpwxlB xQl Z^wk| gËlxQËld, jËZwxbd Ëg^ËP awKËgw xlLËgw| xlËLËQdI| Ëmn oit ejêìæ| GB Ëbm, GB oit Zwk idbeêËd gëby xQl hwËlwgwowt| xZxd Kwl, ipwKwlËK ËbËLËQd LÖg KwËQ ËaËK RygËdk Ëmn oit ejêìæ| xZxd ÈwcydZwk Kxg, gwvlw hwnwk AdøZi eÞcwd Kxg mwioÖk kwpiwd|

Z^wk Ëmn xbËKk GKxU KxgZw Awiwk iËd erËQ G iÖpÖËZê| KxgZwxU 28 GxeÞl ’06 Qwew pËtxQl ÑbxdK jÖMwìæk owixtKyËZ|
KxgZwxUk Ëmn eOzx£ßMÔËlw ZÖËl xbxâQ ewVËKk Rdø|
‘AwËLËk ewrwt ËdËi AwËo AekÕe icÖit
PxëbÝiwk| GB AekÕe PxëbÝiwËK iÖËQ Ëflwk Kwxliw
RwMËg dw ËKwËdwLwËd| ËKgl PxëbÝiw
RwMËg pÕbËt— jwk Awhw xPkKwl kËt jwËg|
Ëp PxëbÝiw, ËkËLw iËd, GB Ëj xlLxQ Awxi, Zwk
o£ðw Zwk kBËg dw, xKìç ZÖxi AwoiwËd RðlRðl KkËg ogêbw!’ (RðlRðl KkËg ogêbw/ mwioÖk kwpiwd)

‘eÞai Mwd, x§Zyt iÚZÖøk AwËM’ xbËt jwk jw¢w mÓkØ pËtxQl, ËoB Kxg opoÝ iÚZÖøËK Ëhb KËk ËMËQd| Klwi, eÞg¬, oiwËlwPdw, xdg¬, AdÖgwb xK KËkdxd xZxd| xKìç eÞcwd exkPt Kxg xpËoËgB ogêbw RðlRðl KkËgd mwioÖk kwpiwd| gwvlwk eÞËtwRËd| gwvlw hwnwk eÞËtwRËd| gwvlw KxgZwk eÞËtwRËd|

iÚbÖhwny mwioÖk kwpiwËdk PwItwk xKQÖB xQl dw| Pwxpbwk ËKwËdw byNê ZwxlKw xQl dw Z^wk| KxgZwk Ëdmw xQl| xQl eOzx£ßk owËa ËLlw Kkwk Èeí| iËd erËQ, xZxd ZLd ow®wxpK xgxP¢wk eÞcwd oóewbK| Z^wk owËa ËbLw KkËZ xMËtxQlwi xWAwBxU GxhdÖøËZ| opwËoø AwiwËK Zwk AxfËo ÈwMZ RwxdËt xZxd obø Ëgk pItw xgxP¢w Awiwk pwËZ ZÖËl xbËld| xZxd AwiwËK Awexd o˹wcd KËk glËZ awKËl Awxi hynY lxŒZ pËt gllwi ‘btw KËk “ZÖxi” glËgd AwiwËK|’ dw, ZwËZ ËKwËdw KwR pËlw dw| iÚbÖ ËpËo glËld, ‘Awexd oit ËeËl AwoËgd|’
AwU/bm xixdËUk GB Ëj eÞai ËbLw, Zw AËdKUw ÈËYêwŒðl oôÚxZk PwbËkB Ëiwrw pËt ËMl Awiwk RygËd| Gkek oit ËeËlB XÖ ËiËkxQ xWAwBxU GxhdÖøËZ| xeÞt KxgËK ËbËL GËoxQ GK dRk|

gwvlwËbËmk Awaê-owiwxRK Agýpw, owixkK bÖ:mwoËdk j^wZwKl, Adøwt-AxgPwk Awk kwRÐdxZK xdeyrd Awiwk iËZw pwRwk pwRwk ZkØYËK Ëbm ZøwËM AËdKUw gwcø KËk| xgËbËmI xgxP¢ pËt IËV Awiwk xdZø oŠy ow®wxpKy| GK oit Awxi xgxP¢w’k eÞgwo ËaËK KlwËi xdtxiZ ËlLw mÓkØ Kxk|

bÖB.
gwvlwËbm lyM Ag AwËixkKwk AwiìèËY Kxg mwioÖk kwpiwd eÞcwd AxZxa pËt GKxU AdÖÅwËd AwËod 1990 owËl| ZLd gwvlwËbm lyM Ag AwËixkKwk ohwexZ xQËld owCb-Dk-kg| xjxd GLd xdDBtKê ËaËK eÞKwxmZ ow®wxpK xVKwdwk ËeÞxoËWëU xoII| Awxi lyM ohwexZ owCb-Dk-kg Gk AwiìèËYB Ëo AdÖÅwËd AvmMÞpËYk oÖËjwM ewB| Kxg’k owËa Ëo AdÖÅwËdB Awgwk ËbLw pt byNêxbd ek| byNêqY Awœw, owxpZø xgnËt AwËlwPdw pt icøkwZ ejêìæ|

iËd erËQ Gkek Kxgk owËa owxpZø Awœwt Avm Ëdgwk oÖËjwM pt xdDBtËKêk BtKê GxhdÖø’k, xgxmÄ Kaw owxpxZøK W. ËRøwxZeÞKwm bË£k gwohgËd| Ëo Awœwk iÖl AwËtwRK xQËld MùeKwk eÖkgy goÖ| Zwk AwiìèËYB xdDBtKê-xdDRwxoêËZ gogwokZ gwOwxl ËlLK-Kxgkw oiËgZ pËtxQËld Awœwt| mwioÖk kwpiwd xQËld Ëo Awœwk icøixd| Ëo Awœwt AZøìæ eÞwYìæ Avm xdËtxQËld ËlLK pwowd ËfkËb#o, W. ËRøwxZeÞKwm b£, eÖkgy goÖ, eÞtwZ Kxg Awl-iÖKZwxbk, W. oxliÖl­wp Lwd eÞiÖL|

oxliÖl­wp Lwd, mwioÖk kwpiwËdk ËmÝÅ bÖxU KxgZw, ‘ÈwcydZw ZÖxi’ Ggv ‘ËZwiwËK ewItwk Rdø Ëp ÈwcydZw’— GMÔËlwk ZÖldwiÖlK AwËlwPdw KËkxQËld AZøìæ eÞw™lhwËg| xgxhdí eÞmígwËY xg¦ KkxQËld Kxg mwioÖk kwpiwdËK| lqø KËkxQlwi, Kxg LÖg iÚbÖhwnwt ovxq® D£k xbxâQËld| iÚbÖ ËpËo xZxd glxQËld, Awxi mÓdËgw, Awedwkw glÖd| Z^wk AdøZi xeÞt KxgZw ‘ÈwcydZw ZÖxi’ xZxd eËrI mÓxdËtxQËld Ëoxbd|
Gk K’gQk ek Kxg jLd M­ÖËKwiw ËkwËM Aw¢ßwìæ pd, ZLd AwgwËkw DbxMÞg pËt eËrd jÖ£ßkwÄÝ eÞgwoy Z^wk AdÖkwMykw| KxgËK jÖ£ßkwËÄÝ xdËt GËo xPxKuowk gøgýpw Kkw pt| xdDBtËKêk xgxmÄ xPxKuoKgÙëb| gwvlw ow®wxpKyMÔËlwk oóewbKgÙëb, owvgwxbK, ËlLK, gÖx¦Ryxg, ËemwRyxgop ogêþæËkk eÞgwoykw Z^wk xPxKuowk Rdø GxMËt AwËod| Kxg ËbËm ËaËKI jwËZ Z^wk ËPwËLk InÖcMÔËlw xdtxiZ ËeËZ ewËkd, Ëo gøgýpwtI GxMËt AwËod Ëgm K’Rd oÖpÕb eÞgwoy gwOwxl| Goit Kxgk oóiwËd GKxU ovgcêdwk AwËtwRdI Kkw pt| LÖg ovxq® Ggv AwËgM AweöÖZ g£ßËgø Kxg mÓcÖB hwËlwgwow Ggv KÚZšZw Rwdwd eÞgwoy oiwRËK|

xZd.
Kxg jLd pkKwZÖl xRpwËbk RxŠËbk §wkw Aw¢ßwìæ pd, ZLËdw jÖ£ßkwÄÝ eÞgwoy gwOwlyËbk eÞxZgwb xQl ZygÝ| xdDBtËKêk GËýUwxktwt GKxU xildwtZËd dwMxkK eÞxZgwbohwk AwËtwRd KËk pwilwKwkyËbk xgPwk bwgy Kkw pt| iwxKêd jÖ£ßkwËÄÝk xgxhdí ËlLK ovMVd, iwdgwxcKwk ovMVËdk KwËQ Kxgk xdkwe£wbwËd gwvlwËbm okKwkËK AdÖËkwc KkËZ oôwkKxlxeI Ëbd eÞgwoykw|

Kxg AZøìæ AwËgM xdËt eÞwtB glËZd, eÞgwoy gwOwxlËbk KwËQ Awxi KÚZš| xKìç gwvlw owxpZø, gwvlw hwnw, gwOwxlk ËPZdw, ohøZwk AwËlw eÞxZÅwk Rdø Kxg mwioÖk kwpiwd Ëj Kiê ËkËL ËMËQd, Zwk Rdø ËMwUw gwOwxl RwxZB ËZw Z^wk KwËQ xPkKÚZš| xK KËkdxd xZxd? ËlLwËlxL ËaËK mÓkØ KËk xixQl, oiwËgm, eÞxZgwb, eÞxZËkwc— xK KËkdxd xZxd| gwvlwËbËmk ÑÈkwPwkxgËkwcy AwËëbwld Ggv MYZìè eÞxZÅwk xixQËl, NwZK bwlwl xdiÖêËlk AwËëbwlËd GB AMÞR gtËoI kwReËak xixQËl Awikw ËbËLxQ mÓ¸ËKmcwky GB ipwd KxgeÖkØnËK| Z^wk oiowixtK pgwk gwodwt iMí xQËld mwioÖk kwpiwd ZLdB MYwxcKwk AwbwËtk xixQËl kwReËa lËrËQd| pwZ gwxrËt xbËtËQd RwxZk eÞxZ|

AËdKMÔËlw KxgZwk RdøB Aik pËt awKËgd mwioÖk kwpiwd| Z^wk ‘AwowËbk mwUê’, ‘ÈwcydZw ZÖxi’, ‘ËZwiwËK ewItwk Rdø Ëp ÈwcydZw’, ‘oËfb ew™wgy’, ‘gYêiwlw, Awiwk bÖxLdy gYêiwlw’, ‘ËMxklw’, ‘GK ckËdk ApvKwk’, ‘gwvlwËbm Èeí bøwËL’, eÞhÚxZ ËaËK jwËg AdìæKwl| ewVK-ewxVKw RygËdk þemê LÖ^ËR ewËgd Z^wk eOzx£ßËZ|

mwioÖk kwpiwËdk iÚZÖøËZ Awxi, Awiwk GKxU e^wRk hwOwk m² mÓdËZ ewxâQ| 1999 owËl Kxg xdËR AËUwMÞwf xbËt Z^wk xKQÖ gB Awiwk bÖ’ ËiËt dwxptwd I dwmkwZ Ggv Awiwk opciyêxd Kxg fwkpwdw Bxltwo ZÖxl I AwiwËK xbËtxQËld| Awiwk Kxgg¬Ö, AwgÖ pwowd mwpxktwk AZøìæ jËZík owËa AwiwËbk KwËQ ËoMÔËlw xdDBtËKê ewxVËt KÚZšZwewËm Awg¦ KËkxQËld| AwR Awxi Kxgk xdR pwËZk ÈwqËk pwZ gÖxlËt Z^wk AxþæZð LÖ^RxQ gwkgwk| xZxd xlËLxQËld ‘Awiwk eÖkËdw, owiwdø gB xblwi hwËlwËgËo|’

gB xK KLËdw eÖkËdw pt? xKvgw hwËlwgwow! Ëp xeÞt Kxg!
Kxg PËl ËMËQd| ËjLwd ËaËK ËKD ËfËk dw Awk| xZxd Zwk jw¢wk eÞþçxZ GhwËgB ËoËkËQd ¢ßim:| ‘jw¢wk AwËM’— GB KxgZwxU 9 GxeÞl 1999 ZwxkËL ËlLw| ýpwd ËeËtËQ ‘dq¢ gwRwËZ gwRwËZ’ MÞËëp|
‘Awxi ËZw xmMxMkB PËl jwg, gr GKw
jwg PÖePwe, ËZwiwËbk KwDËKB
opjw¢y Kkg dw xdkØË¥m jw¢wt Awiwk| ËRb KËk
lwh ËdB, AwiwËK ËjËZB pËg ËZwiwËbk ËfËl|Ù’
Kxg, Awedwk KxgZw ZËZwxbdB awKËg, jËZwxbd awKËg gwvlw hwnw, gwOwxl RwxZ|