Awiwk ÌbLw GKw£k

ËbItwd AwgbÖl gwËoZ

AwiwËK qiw KËkw xbewly„ ÌZwiwk cxnêZ pgwk Awxi dykg owqy pËtI MZ 33 xU gQËkI ÌZwiwËK xdËt xKQÖ xlxLxd„ ÌZwiwk BxZpwo, ÌZwiwk gédw, ÌZwiwk ZøwM, ÌZwiwk ÌbÛwp, ÌZwiwk AwK×xZ Ggv dw ewItwk Ìgbdw ogB Awiwk KlËi GËZwxbd gëby xQËlw„ Rwxd GËZwxbd ek GB Rygd KwoÖxëb ÌZwiwk ÌKwd DeKwËkB AwoËg dw„ ZgÖ ÌbkyËZ pËlI Awxi Zw ËbmgwoyËK, AwiwËbk GKw£k ekgZyê eÞRdôËK RwdwËZ ewkxQ gËl Awiwk FËYk ÌgwSw, Awiwk AekwcËgwc xKQÖUw  pËlI pwlKw pËg„ Gk oËŠ ÌbËmk RËdø Awk GK gyk-gykwŠdw GK UMgËM ZkØYy Ggv GKRd Aoi owpoy iÖx£ßÌjw¦w, Awiwk opKiyê  mpyb ËRwËgbwk þôÙxZ Ìkwiìÿd KËk xdRËK GKU× hwkiÖ£ß KkËgw gËlB AwR Kli pwËZ Z×Ël xdlwi„ Kaw†Ëlw Mùe glwk Xv Gk iËZw iËd pËZ ewËk ewVKËbk KwËQ„ AaP DpwB xQËlw Awiwk ÌoB xKËmwk gtËok iwQkwŠw xKvgw CMl Pq× bÖ’xUk eÞZøq owqy„ GKw£Ëkk DdôwZwl xbd†ËlwËZ NËU jwItw  G iw¢ bÖ’xU NUdw„ jw AwiwËK GLdI eÞxZxbd eÞxZqËY xmpxkZ KËk„ eÞglhwËg S^wK×xd Ìbt„ gøxaZ KËk„ AmÞØxo£ß KËk„ Awgwk RwxMËt Z×Ël„ eÞxZxbd, eÞxZqY GhwËg iËk iËk Ìg^ËP awKwk ÌPËt Ìbm I RwxZk RËdø xKQÖ GKUw KËk GKgwËkB ikËZ AwiwËK iìè bwd KËk„

ZLd KyBgw Gid gto„ AÄi ÌmÛYy ÌaËK dgi ÌmÛYyËZ D£yYê pËt oËgiw¢ Kõwm KkËZ ÂkØ KËkxQ„ gŠg¬×k WwËK ZLd PlËQ owkwËbËm (eÔgê ewxKþæwËd) AopËjwM AwËëbwld„ iËd pËtËQ Ìjd ZLd gŠg¬×B ÌbËmk okKwk eÞcwd„ Z^wk Kaw iËZwB iwËd Z^wk AwËbËmB PlËQ Ìbm„ Axfo-AwbwlZ, Æ×l-KËlR-xgmðxgbøwlt, gøwvK Ggv xmùe-KwkLwdw„ GK Kawt og xKQÖB xdtxìèZ pËâQ Zw^kB Kawt„ P^wbeÖk ÌRlw mpËkk eÔgê ewËmðêB qyYËoÛwZw dby WwKwxZtwk D£k ewËr bxqY ZkeÖkP«y dwiK ÌQw› ogÖR MÞwËi Awiwk Rdô„ ÌQw› ËRlw mpkxUk (ZLd xQËlw ipK×iw mpk) xVK iwSLwËdB AgxþÿZ AwiwËbk DâP xgbøwlt (Mxd iËWl iwxùUËlUwËkl pwB Æ×l„) ewËt ÌpËUB Æ×Ël ÌjZwi„

ZLdKwk P^wbeÖk KËlR jw gZêiwËd P^wbeÖk xgmðxgbøwlt KËlR Gk AMÞR Qw¢Md GËo AwiwËbk Kõwm ÌaËK ÌUËd Ëgk KËk xdËt ÌjZ xixQËl ÌjwM Ìbgwk RËdø„ ZLdKwk KËlR Qw¢Ëbk ÌdZÚËZò jwkw xQËld ZwËbk bÖ’RËdk Kaw GLdI Awiwk þeÄ iËd AwËQ Z^wkw pËld-Rdwg pwxdf ewUItwky Ggv fxkbMË™k KwlÖ ewUItwky (bÖ:xLZ KwlÖ ewUItwkyk eÞKÚZ dwixU iËd KkËZ ewkxQdw„ ZËg GdwËiB xZxd ZLd P^wbeÖËk LÖgB exkxPZ xQËld„) pwxdf ewUItwky (AwiwËbk Æ×Ëlk D£k ewËmðêB jwËbk gwxr) iÖx£ßjÖ¦ PlwKwlyd GKxU MÞØËek Kiw«wk pËt gykËZòk oËŠ eÔËkw dtxU iwo iÖx£ßjÖ˦ Z^wk blËK exkPwldw KËkd„ gZêiwËd xZxd jÖ£ßkwÄÛ eÞgwoy„

ZLd P^wbeÖËk PlxQËlw AxZÌMweËd þñwcydZwk RËdø eÞþçxZ„ ZLdKwk P^wbeÖk KËlËRk AcøweK Ðotb AwgbÖo ow£wk Ggv AcøweK AwgbÖl iwdíwd xQËld Gk eÔËkw Z£òwgcwËd„ PwkRd UMgËM ZkØY Qw¢ oÖmyl, mvKk, AwgbÖl LwËlK I AwgÖl Kwlwi hÔB^tw Ìgwiw ÑZky KkxQËlw„ iÔÉËZêk RËdø Ikw xKQÖUw Aowgcwd pËt erËl, IËbk ÑZky GKxU ÌgwiwB xgËýfwxkZ pt„ jwËZ Pwk ZkØYB NUdwþÿËl iwkw jwt„ ÌoB PwkRd UMgËM ZkØY Qw¢B xQËlw P^wbeÖk ÌRlwk þñwcydZw eÞþçxZ eËgêk eÞai mpyb„

Ìo Kaw Awiwk “Ìiwpdwk BxZKaw”  dwiK GKxU dwxZbyNê KxgZwt gËlxQ eÞwt Ëbr bmK eÔËgê„ Ìj KxgZwxU xgxhdí e¢-ex¢Kwt eÞKwËmk ek Awiwk “hwl­wËM dw”  dwiK xKËmwk KwgøMÛËìÿI Aìæhê Kkw pËtËQ„ AaP BxZpwo Z^wËbk iËd kwLwk eÞËtwRdI iËd KËk dw„ Kaw†Ëlw grB AwËqËek oËŠ DâPwkY KkËld owvgwxbK P×díÖ hwB„ 1999 owËlk gwxnêK QÖÖxUËZ þñËbËm awKwKwlyd P^wbeÖËkk owxpZø-ovÆÚxZ Ggv BxZpwo HxZpø xdËt Kaw pxâQl pwxRMË™k owvgwxbK I Qw¢ËdZw iwpgÖg Awli P×díÖ Ggv AvK×k xm xgbøwlt Gk xeÞxëoewl g¬×gk AwlwDx¥d AwpËib Gk owËa.....„

xVK Ìo oiËt ewxKþæwd ÌodwgwxpdyËZ KiêkZ Awiwk gr hwB ewxKþæwËdk iwky xplzo KøwëUdËiëU ÌaËK QÖxUËZ ÌbËm GËld„ Awk GËoB AwUËK ÌMËld„ glw jwt xgËgËKk KwËQ AwUËK ÌMËld„ jxbI GKgwk xZxd eÞþçxZ xdËtxQËld ewxKþæwd xfËk jwgwk RËdø„ xVK Gixd oiËt lwËpwËk ewxKþæwd ÌodwgwxpdyËZ KiêkZ Awiwk GK iwiwk GKxU iøwËoR gpd KËk AwËd ZLdKwk WwKxghwËMk ÌewÄKwWê„ ‘dw xfËk xdR bwxtZò xdËt gøþæ awËKw’„ Awk ZwËZB xZxd ewxKþæwËd Ìfkw ÌaËK xgkZ awKËld„ xdR bwxtZòËgwc ÌaËKB xZxd P^wbeÖËkk l«d NwËUk ÌeQËd gwlÖk iwËV GKxU Mwbw kwBËfl xbËt (jw P^wbeÖk awdw ÌaËK xZxd ÌeËtxQËld) ÌgmxKQÖ Qw¢ I xgxhdí ÌemwRyxgËbk ÌUÛxdv xbËZ ÂkØ KkËld„ ÌoLwËd AwxiI xKQÖxbd ÌUÛxdv xdlwi„ ZLd RwdZwi Ìj G ÌUÛxdv xbËt Ggv H kKËik GKxU Mwbw kwBËfl pËlB jÖ¦ Kkw jwËg„ ÌbmËK þñwcyd Kkw jwËg„ eËk ËgwËSxQ ZwËZ juowiwdø AwZôkqw Kkw Qwrw jÖ¦ Kkw jwt dw„

GKxbËK xixQl„ AdøxbËK ÌUÛxdv„ Gixd xixQËl-ËUÛxdvG iÖLxkZ P^wbeÖk Zaw eÔËkw ËbmUw pVwu KËkB Ìi#d-iÔK pËt ÌMl„ 25Ìm iwËPêk KwËlw kwËZ ggêk ewxKþæwdy pwdwbwk gwxpdy SwxeËt erËlw xdkþè gwOwxlËbk Dek„ MdpZøwk iËpwuoËg Zwkw ÌiËZ DVËlw„ mpk ÌQËr lwËLw lwËLw iwdÖËnk ËoÛwZ ZLd MÞwËik xbËK„ Ìd#-orK-AwKwm ea ogB iÖL aÖgzËr eËr AwËQ„ jwdgwpd glËZ xKQÖB xQËlw dw„ ÌoB xKËmwk gtËo iwdÖËnk bÔËhêwM ÌbËL KZgwk Ìj ÌK^ËbxQlwi Zw GKiw¢ Awl­­­wpzB hwËlw RwËd„  

GKxbd xgËKl xZdUw pËg ptËZw„ gwxrk ewm xbËt pwRwk pwRwk mÉËk ÌlwKRd ewËt ÌpËU jwËâQ xdkweb AwmÛËtk o¬wËd„ AwiwËbk gwxrk bxqd ewËm GKxU ZwlMwËQk KwËQ GËo GK MhêgZy ixplw pVwu KËk NÖËk erËld„ xKQÖqY ek Ìmwdw ÌMl PyuKwk„ Awxi Ìb^#Ër ÌMlwi„ ÌbLlwi GKRd ÌlwK oºgZ: ixplwk þñwiy„ xKvKZêgøxgiÔs„ xZxd xK KkËgd„  ÌKwawt jwËgd„ Kwdíw RxrZ K˪ xbËmpwkw„ iw¢ bm-gwËkw pwZ bÔk xbËt pwRwk pwRwk dwxk-eÖkØn- xmÂkw ÌpËU jwËâQ„ AaP ÌKD xfËkI ZwKwËâQ dw„ ÌoB KxVd oitUwËZ KwËkw eÞxZ KwËkw xfËk ZwKwgwk oitI xQËlw dw„ Ìo oiËt ogwB xdRËK xdËt gøþæ„ PwPw Awed gw^Pwk oit„ ogwB DcµêmðwËo QÖUËQ xdËRk RwdxU xdËt xdkweb AwmÛËt„

Awxi gøwewkxU Aw^P KkËZ ÌeËk Ìb^#Ër GËo Awiwk ÌgwdËK gllwi„ Ìo AwkI KËtKRd ixplw xdËt QÖËU ÌMËlw ÌoB eËr jwItw MhêgZy ixplwk KwËQ„ ÌoLwËd Awiwk Awk GxMËt jwItw oºg dt„ ZwB bÔk ÌaËK ÌbLlwi AwiwËbk gwxrk  ixplwkw xZd PwkRd ZwËbk mwxrk Aw^Pl LÖËl ÌoB ixplwËK xNËk cËkËQ„  gwxK bÖ’Rd ÌoB ixplwk ewm ÌNËn gËoËQ„ xKQÖqËYk iËcøB ÌoB ixplwk GKxU f×Uf×ËU gwâPw pËtËQ„ Zwkek Awxi AwiwËbk AwËm ewËmk AwkI KËtKRd ixplw RËrw KËk ewVwlwi ÌoLwËd„ Zwkw oóeÔYê gøgþÿw xdËlw„

ÌoB ixplwËK AwiwËbk GLwËd bÖ’xbd kwLlwi„ Zwk þñwiy ÌgPwkw PwK×kyRyxg„ mpk ÌQËr ewËt ÌpËU jwxâQËlw ÌewtwxZ þèy xdËt ÌdwtwLwly„ exaiËcø G NUdw„ Gixd pwRwËkw NUdw NËUËQ gwvlwk ogê¢B ZLd„ Awxi eËk GKxU Ìd#Kw xbËt jZbÔk ewkw ÌMËlw ZwËbk GxMËt xbËt Awolwi„ Agmø ËjLwËd ZwËbk Ìe^#Qwlwi, ÌoLwd ÌaËK jwd-gwpd xpËoËg  AìæZ: xk…w ewItw xMËtxQËlw„ ZwËbk jwgwk GKxU gøgþÿw KkËZ ÌeËk xdËRk iËd eki mwxìæ ËeËtxQlwi„ ÌoB ixplwxUk Agþÿw ÌbËLB iËd pËtËQ AwiwËbk eÔËkw ÌbmxUI ZLd ÌewtwZy„ oìæwd eÞog jìèYwt ZLd QUeU KkËQ„ Ìo oìæwd ÌbËg jwk dwi pËg gwOwxl RwxZ.....„„ AgËmËn Ìo xbËtËQI Zw„

gwvlwËbËmk iwdÖËnk bÔËhêwM ZLd PkËi„ ZLd AwiwËbk mÛÄw dykËg pwoxQËld gËlB Awiwk iËd pËtËQ„ ÌoB bÔhêwMw RwxZk bÔËhêwM AwRI Ìmn ptxd„ GLdI eËb eËb bÔËhêwM!! xdtxZ Ìjd G RwxZk llwËU  bÔËhêwËMk þÿwty oylËiwpk lwxMËt xbËtËQ!„

ÌbËmk ÌjwMwËjwM gøgþÿw oóeÔYê xgxâQdí„ LgkwLgk Rwdwk RËdø ZLd ogwkB o¹l xQËlw ÌkxWI„ jwk iwcøËi Rwdw jwËg ËbËm Ky pËâQ! Ìo oiËt ÌkxWIËZ iwcøi pËtxQËlw ÂcÖ AwKwm gwYy ÌKwlKwZw Ggv Al Bx«tw ÌkxWI„ XwKw ËkxWI ÌKëbÛ ÌjËpZ× ewKgwxpdyËbk bLËl, ZwËbkËK ËZw ÌKwdhwËgB xgmðwo Kkw jwt dw„ Awiwk gr hwB ewxKþæwd pËZ Awowk oit ZLdKwk xbËd e^xPm kØxetw xbËt Lxkb KËk GËdxQËld GKxU xfxlezo ÌkxWI„ eÖËkw GlwKwtB H GKxU ÌkxWI xQËlw oËg cd dyl ixd„ jwk RËdø GlwKwk eÞwt ogwB GËo RËrw pËZd AwiwËbk ÌkxWIUwk ewËm Lgkw-Lgk Rwdwk RËdø „

26 iwPê’71 oKwËl pVwu PUÛMÞwËik KwlÖk NwU ËkxWI ÌýUmd (þñwcyd gwvlw ÌgZwk ÌKëbÛ) ÌaËK RÐdK Gi, G pwdíwd gŠg¬×k ewVwËdw þñwcydZwk ÌNwnYw e¢ ewV KkËld„ þñwcydZw m²xU ÌmwËdB pÕbtxU Ëjd ÌdËP DVËlw„ GKB e¢ Awgwk Ìglw 2Uwt erËld„ P^wbeÖk ÌaËK P›MÞwi ÌkxWI ÌýUmËdk oiþæ ÌeÞwMÞwiB exkÆwk Ìmwdw ÌjZ„ eËk ÌRËdxQ ËoB ÌNwnYw ewVK xQËld P›MÞwi ÌRlw AwItwiy lyËMk owcwkY oóewbK Ggv WwKowBËUk ÌdZw„ AwkI GKUw ÌNwnYwk Kaw ÌmwËdxQ Awiwk eÞtwZ bwbw ËbItwd pwxKi D¥yd Gk KwËQ„ xZxd gËlxQËld ÌoB ÌNwnYwxU Ìj ewV KËkËQd, xZxd dwxK Zwk dwi DËl­­L KËkxQËld AwgÖl KwËmi oë§ye gËl„ bwbwËK oËŠ oËŠB gllwi-Awedwk iËd ÌdB bwbw G ÌNwnYw Ìj Awikw 7B iwËPê XwKw ÌkoËKwËoê gŠg¬×k hwnËYB ÌmwËdxQ..... GgwËkk ovMÞwi þñwcydZwk ovMÞwi.... GgwËkk ovMÞwi iÖx£ßk ovMÞwi... jw ZLdKwk ÌkxWI ewxKþæwËdk XwKw ÌKëbÛ ÌaËK 8B iwPê’71 G eÞPwxkZ pËtxQËlw„

Zwkek Awgwk GKB þñwcydZwk ÌNwnYwe¢ ewV KkËld 27 iwPê’71 xgËKËl  GKRd AexkxPZ ÌiRk xRtwDk kpiwd„ ekgZyêËZ Ìo#hwMø¢ßËiB xjxd ËbmxUk kwÄÛeÞcwdI pËtxQËld„ xZxd DËl­­­L KkËld (Awiwk jZU×KÖ iËd AwËQ) xge­­­gy gwvlw ÌgZwk ÌKëbÛ dwxK þñwcyd gwvlw ÌgZwk ËKëbÛ) ÌaËK Awxi ÌiRk xRtw glxQ....AwiwËbk ipwd ÌdZw gŠg¬× ÌmL iÖxRgÖk kpiwËdk eËq Awxi ËNwnYw KkxQ AwR pËZ gwvlwËbm þñwcyd owgêËh#i kwÄÛ .....Ëbmgwoy Awedwkw ogwB þñwcydZw jÖ˦ SwxeËt er×d....„„ BvËkRy hwnËYI xZxd Ìjid DËl­L KËkxQËld...‘Ad xgpwf Ag AwItwk ÌMÞU xlWwk gŠg¬× ÌmL iÖxRgÖk kpiwd’....„„

AaP GLdKwk AwiwËbk ÌbËmk xKQÖ hwrwËU BxZpwoËg£w, ‘IËtbwk KKz’ Ggv qiZwgwËdkw GB xbgwËlwËKk iËZw oZø-opR xgntxUËK xdËt Gid cÖiÛRwËlk oÙxÄ KËkËQd„ exkÆwk xgntxUk Dek Gid K×twmwk Pwbk xgxQËt xbËtËQd„ BxZpwoËK gwxdËtËQd xdËRËbk ÌLtwl-LÖxmiËZw KùeËlwËKk Mùe„ AaP BxZpwoËZw xdR MxZËZB PËl„ dw„ Idwkw xbËâQd dw BxZpwoËK Zwk xdR MxZËZ PlËZ„ jwk fËl AwiwËbk dZ×d eÞRdô þñwcydZwk eÞKÚZ BxZpwo ÌaËK gÉbÔËk xdËqxeZ pËâQ„ exkKxùeZhwËg ZwËbk ËmLwËdw pËâQ GKxU xgKÚZ I Lx«Z BxZpwo„

eÞtwZ kwÄÛexZ ËRdwËkl xRtwDk kpiwd xjxd ’71 Gk iÖx£ßjÖ˦ GKxU Ìoƒk Kiw«wk xQËld„ xQËld GKRd gyk iÖx£ßËjw¦w„ þñwcydZw jÖ˦ Z^wk Aowiwdø ......(PlËg)

ekgZêy Avm