xgËbmy hwnw xmqw

eÙxagy ÌQwU pËt AwoËQ„ ‘xUxh’ dwËik ÌP#ËKw gwKËo AwR oiþZ eÙxagy gëby„ xhdËbËmk hwnw, ovÆÚxZ I Rygdjw¢w xdËt gwOwxlkw ogêbwB ÌK#ZÓply„ gwOwxl Zwk Ìmwgwk I gowk NËk owbËk AwiìèY Rwdwt xgËbmy oŠyZ, ovÆÚxZ I owxpZøËK„ GËqË¢ ohøZw I ovÆÚxZk ÌjwMoÔ¢ pËâQ hwnw„ iwZÚhwnw QwrwI x§Zyt GKxU hwnw šwd Awedwk gøx£ßZò I Rygdjw¢wt AwdËg dZ×dZò I ÑgxPË¢øk ÌQ^wtw; KiêËqË¢ gwrwËg Awedwk ÌemwMZ ÌjwMøZw„ gwvlwËbËm xgËbmy hwnw xmqw xdËt AwËlwPdw KkËl ogwk AwËM Ìj eÞxZÅwdxUk Kaw iwawt AwoËg ÌoxU pËlw ‘AwcÖxdK hwnw BdxýUxUDU’„ XwKw xgmðxgbøwlËtk Avm xpËoËg 1974 owËl iÔlZ AwcÖxdK hwnw BdxýUxUDËUk jw¢w ÂkØ pt„ XwKw xgmðxgbøwlËtk xox«ËKU I GKwËWxiK KwDxëoËlk AcyËd exkPwxlZ GB BdxýUxUDËUk gZêiwd exkPwlK AcøwxeKw Awxkfw kpiwd„ 1974 owËlk AwËMI ‘xgËbmy hwnw xghwM’ dwËi AwìZRêwxZK oóeKê xghwËMk AcyËd GLwËd hwnw xmqw ÌbItw pËZw„ gZêiwËd GB BdxýUxUDËU 13xU hwnw ÌmLwËdw pt„ GËbk iËcø AwËQ gwvlw, BvËkxR, Awkxg, Pydw, fkwxo, Rwiêwd, BZwxltwd, Rwewxd, fwxoê, kØm, Z×xKê, þeøwxdm I ÌKwxktwd„

AwcÖxdK hwnw BdxýUxUDËUk hwnw xmqwk Kwjê¢ßi AZøìZ AwKnêYyt„ gQËk dÔødZi 120 NåUw ewVbwd oiËtk lqøiw¢w xdËt GLwËd xmqwgnê RÖlwB iwËo ÂkØ pËt RÖËd xMËt Ìmn pt„ eÞxZ o®wËp 2 gw 3 xbd Kõwo pt (eÞxZ xghwËM)„ G Kõwo†Ëlw pt owcwkYZ 90 xixdU ÌaËK 120 xixdËUk„ ewVbwËdk ÌqË¢ GB BdxýUxUDËU ‘xWËkƒ ÌiaW’ gøgpÕZ pt„ ÌKwËoêk ÂkØËZB xmqwayêËbk ejêw® I eÞËtwRdyt gB, AxWI xhRÖtøl DeKkY ÌbItw pt„ ewmwewxm KõwËoI xdtxiZ AxWI xhRÖtøl DeKkËYk gøgpwk hwnw xmqwËK AwËkw eÞwYgìZ KËk Z×Ël„

BdxýUxUDËU xgxhdí hwnwt 4xU ÌKwoê PwlÖ AwËQ„ RÖxdtk, xoxdtk, xWËeöwiw I DâPZk xWËeöwiw„ eÞxZxU ÌKwËoêk oitKwl GK gQk Ggv gQk ÌmËn ÌiwU 300 d¹Ëkk ekyqw pt„ hwnw ÌKwËoêk PÔrwìZ ekyqwt 1i, 2t I 3t xghwM-GhwËg ekyqwayêËbk iÔløwtY Kkw pt„ DeËk DxÁxLZ PwkxU xdtxiZ ÌKwoê QwrwI BdxýUxUDËU xgxhdí hwnwt 50 NåUwk þñùeËitwxb ÌKwoê KkwËdw pt„ ÌKwËdw hwnwt gQËk oËgêwâP 2xU þñùeËitwxb ÌKwoê pËZ ewËk„ AeÔgê xdiêwYÐmlyk x§Zl hgËdk GB BdxýUxUDËUk iËcøB kËtËQ xmqwayêËbk gøgpwËkk Rdø lwBËgÛxk Ggv AwcÖxdK AxWI-xhRÖtøl ÌKëbÛ„ Awgwk ÌKwËdw ÌKwËdw hwnw xghwËMk kËtËQ xdRþñ AxWI xhRÖtøl ÌoëUwk„ GQwrwI xgxhdí xghwM gQËk xdtxiZ xmùe, xP¢Klw I xoËdiw eÞbmêdyk AwËtwRd KËk xgËbmy ovÆÚxZËK owcwkËYk owiËd pwxRk KkËQ„

xgËbmy hwnw ÌKd xmLËgd?

G o¹Ë¬ eÞmí KkËl BdxýUxUDËUk þeøwxdm xghwËMk eÞcwd kxfK-Di-iÖdyk ÌP#cÖky Rwdwd, ‘eÞjÖx£ßMZ DdíxZk KwkËY iwdÖn AwR NËk gËo ogxKQÖ RwdËZ Pwt„ ZËaøk Pwxpbw ÌMËQ ÌgËr„ fËl AdøËK RwdËZ; Zwk ovÆÚxZ gÖSËZ hwnwšwd LÖgB RkØxk„’ dÖZd GKxU hwnw ÌmLwk ÌqË¢ oioøw†Ëlw xdËt RwdËZ PwBËl xZxd gËld, ‘AwiwËbk ÌbËmk xmqwayêkw owcwkYZ BvËkxR hwnwt bÖgêl„ Adøwdø BDËkweyt hwnwk (Ìjid-fkwxo, þeøwxdm, Rwiêwd BZøwxb) oËŠ BvËkxRk jËaÄ xil kËtËQ„ fËl GLwËdI H hwnw†Ëlw xmLËZ GËo xmqwayêËbk Ìgm ÌgM ÌeËZ pt„’

Kwkw hxZê pËZ ewkËgd?
DâP iwcøxiK gw oiiwËdk Adø ÌKwËdw ekyqwt D£yYê ÌjËKwËdw gwvlwËbmy dwMxkK BdxýUxUDËUk ÌjËKwËdw hwnw ÌKwËoê hxZê pËZ ewËkd„ ZËg hxZêâQÖ gøx£ßk AgmøB iwcøxiK I DâPiwcøxiK ekyqwk ÌjËKwËdw GKxUËZ gw oiiwËdk ekyqwt KieËq x§Zyt xghwM awKËZ pËg„ GQwrw xKQÖ hwnw ÌKwËoê hxZêk xgËmn mZê AwËQ„

BvËkxR : XwKw xgmðxgbøwlËt AcøwtdkZ Qw¢Qw¢ykwB ÂcÖ BvËkxR RÖxdtk ÌKwËoê hxZêk AwËgbd KkËZ ewkËgd„
gwvlw : iwZÚhwnw gwvlw dt Gid Ìj ÌKD eÞËtwRdyt AdÖixZ xdËt gwvlw RÖxdtk ÌKwËoêk hxZêk AwËgbd KkËZ ewkËgd„
Awkxg : iwbÛwow pËZ bwxLl I Awxli ewo Qw¢kw okwoxk xoxdtk ÌKwËoê hxZêk Rdø AwËgbd KkËZ ewkËgd„
DâPZk ÌKwoê : xoxdtk, xWËeöwiw I DâPZk xWËeöwiw ÌKwËoê hxZê pËZ pËl Gk eÔgêgZyê ekyqwt D£yYê pËZ pt„ ZËg xgËmn ÌqË¢ ÌjwMø eÞwayêËK hxZê ekyqwk flwfl owËeËq okwoxk DâPZk ÌKwËoê hxZê Kkw pt„

BdxýUxUDËU hxZê Kwjê¢ßi
GxeÞl-Ìi iwËo ÌbËmk eÞcwd eÞcwd ÑbxdËK hxZêk xgšwed eÞPwk Kkw pt„ hxZêk AwËgbde¢ xgZkY KËk RdZw gøwvK, xUGoxo mwLw„ hxZê fkËik xgxdit iÔlø G gQk xQl 200 UwKw„ xgšweËd DËÁxLZ ZwxkËLk iËcø fki ovMÞp KËk iwcøxiK I DâP iwcøxiK ekyqw ewËok owxUêxfËKU, iwKêxmËUk oZøwxtZ fËUwKxe I 2 Kxe oZøwxtZ Qxg ovËjwRd KËk xdcêwxkZ oiËtk iËcø BdxýUxUDËU Zw Riw xbËZ pt„ xgmðxgbøwlËtk Qw¢Qw¢yËbk ÌqË¢ þñ þñ xghwËMk AdÖËiwbd eÞËtwRd„ hxZê ekyqw oKl AwËgbdKwkyk Rdø eÞËjwRø„ hxZêk Rdø PÔrwìZhwËg iËdwdyZ eÞwayêËK BdxýUxUDU pËZ xdR hxZê fki I kxmb ovMÞp KËk xdcêwxkZ oiËtk iËcø RdZw gøwvËKk xUGoxo mwLwt hxZê xf Riw xbËZ pËg„ XwKw xgmðxgbøwlËtk Qw¢Qw¢yËbk Rdø hxZê xf 990 UwKw Ggv owcwkY xmqwayêËbk Ìglwt 1675 UwKw„ AwcÖxdK hwnw BdxýUxUDU Ìj xgËbmy hwnw xmqwk ÌqË¢ †kØZòeÔYê hÔxiKw ewld KËk, Zw þeÄ pËg GKxU exkovLøwËdk iwcøËi„ 1974-75 xmqwgËnê G BdxýUxUDËU 510 Rd xmqwayê hxZê pËtxQl„ Awk G gQk Zw 1 pwRwk 500 Rd QwxrËt ÌMËQ„ GQwrw gwvlwËbËm xgËbmy hwnw I ovÆÚxZ PPêwt AwcÖxdK hwnw BdxýUxUDËUk ewmwewxm xgÛxUm KwDxëol, fÛwËëok Axlt^o fÝ^Ëoo, kwxmtwd KwlPwkwl ÌoëUwk I Rwiêwxdk MøwËU ÌoëUwËkk Agbwd DËÁLËjwMø„